Interview Dominiek Huis In ‘T Veld - Verhoeven, GZ-psycholoog en oprichtster Breinbaas
Hoe e-health kinderen mentaal sterker maakt: de kracht van Breinbaas
Op evie.nl vind je een breed aanbod aan betrouwbare bronnen waarmee mensen zelf aan de slag kunnen met hun mentale gezondheid, van informatie en oefeningen tot podcasts en praktische hulpmiddelen rondom thema’s als stress, slapen, piekeren, angst, ADHD, rouw, zelfvertrouwen en ontspanning. Breinbaas Academy is een van de bronnen speciaal voor kinderen en helpt hen op een toegankelijke manier om mentaal sterker te worden.
Al ruim twintig jaar werkt Dominiek als GZ-psycholoog in de psychiatrie en psychologische zorg voor kinderen. Naast behandelingen en diagnostiek richtte ze enkele jaren geleden Breinbaas Academy op: een app met audio-oefeningen waarmee kinderen leren hun brein tot rust te brengen en mentaal sterker te worden. In dit interview vertelt Dominiek over de kracht van verbeelding, waarom kinderen volgens haar vaak zelf al meer kunnen dan we denken en hoe laagdrempelige ondersteuning kan helpen voorkomen dat kleine klachten groter worden. Ook vertelt ze waarom betrouwbare e-health, zoals het bronnenaanbod van Evie, volgens haar een belangrijke rol kan spelen in het eerder ondersteunen van kinderen en ouders. Haar uitgangspunt sluit nauw aan bij de gedachte achter e-health: kinderen en ouders hoeven niet altijd te wachten tot professionele hulp beschikbaar is. Soms kunnen ze zelf al een belangrijke eerste stap zetten.
Niet voor iedere hulpvraag is direct een professional nodig
“Wat ik heel belangrijk vind, is dat kinderen en ouders weten dat ze niet altijd hoeven te wachten op hulp. We hebben hulpverleners en psychologen soms heel belangrijk gemaakt. Daardoor kunnen mensen het gevoel krijgen dat ze pas iets kunnen doen wanneer ze tegenover een professional zitten. Terwijl we dat op andere gebieden heel normaal vinden. Als je lichamelijk ergens last van hebt, kijk je bijvoorbeeld op Thuisarts.nl wat je zelf kunt doen. In de psychologie is dat principe eigenlijk niet anders.
Kinderen krijgen tijdens hun ontwikkeling allemaal te maken met moeilijke situaties. Ze zijn ergens bang voor, worden gepest, moeten iets doen wat ze spannend vinden of krijgen te maken met een tegenslag. Dat hoeft niet meteen te betekenen dat er een uitgebreid hulpverleningstraject nodig is. Soms kun je een kind eerst leren: wat kan ik zelf doen?” Vanuit die gedachte ontstond Breinbaas. “Ik wilde iets maken dat laagdrempelig is. Geen verwijzing, geen afspraak en nergens naartoe hoeven. Gewoon thuis, op een moment dat het uitkomt.”
Met verbeelding het brein trainen
Breinbaas bestaat uit audio-oefeningen waarin kinderen hun fantasie gebruiken om met spanning, angst of moeilijke situaties om te gaan. “Stel dat je iets vervelends hebt meegemaakt en er steeds aan blijft denken. In een oefening kun je je bijvoorbeeld voorstellen dat je in een luchtballon zit en je gedachten loslaat. Je laat het brein als het ware ervaren hoe het voelt om iets los te kunnen laten.” Kinderen kunnen ook alvast oefenen met situaties die ze spannend vinden. “Als een kind bijvoorbeeld wordt gepest, kan het in zo’n audio ervaren hoe het voelt om sterk te zijn en voor zichzelf op te komen. Wanneer zo’n situatie daarna echt gebeurt, heeft het brein als het ware al eens geoefend.”
Breinbaas richt zich vooral op kinderen van ongeveer zeven tot vijftien jaar. Juist bij basisschoolkinderen werkt de verbeelding volgens Dominiek goed. “Zij vinden verhalen vaak leuk en kunnen er helemaal in meegaan.” Ook de vorm is bewust eenvoudig gehouden. “Geen werkboek en geen opdrachten die als huiswerk voelen. Koptelefoon op, ergens lekker gaan liggen en luisteren. Ik wil de drempel zo laag mogelijk houden.”
De methode is geïnspireerd op medische hypnotherapie. Dominiek maakte daarmee kennis vanuit toepassingen bij kinderen met lichamelijke klachten, zoals onverklaarbare buikpijn. “Ik dacht: als we kinderen op deze manier kunnen helpen bij lichamelijke klachten, waarom zouden we die principes dan niet eerder inzetten bij mentale uitdagingen?” Voor Dominiek zit de kracht vooral in het verschil tussen iets weten en iets daadwerkelijk ervaren. “Je kunt tegen een kind zeggen: ‘Je hoeft niet bang te zijn.’ Maar als het lichaam op dat moment volledig in paniek staat, helpen woorden niet altijd. Als je een kind laat ervaren hoe het voelt om rustig te zijn, zich veilig te voelen of te denken: ik ben sterk genoeg om dit aan te kunnen, gebeurt er iets anders.” Dat kan kinderen ook vertrouwen geven in wat ze zelf kunnen. “Als iemand anders jouw probleem oplost, denk je: die persoon heeft mij geholpen. Maar als je zelf zo’n oefening doet en merkt dat er iets verandert, kun je zeggen: hé, ik heb dit zelf gedaan. Dat gevoel is heel krachtig.”
Uit onderzoek, opent in een nieuw tabblad naar de preventieve werking van hypnose bij kinderen blijkt dat hypnose mogelijk kan bijdragen aan het verminderen van bepaalde klachten.
Eerst kijken wat een kind zelf kan
In haar werk ziet Dominiek dat een relatief kleine interventie soms al veel verschil kan maken. Zo vertelt ze over een kind met klachten die op ADHD leken. Vanuit school werd al gedacht aan een kindercoach of verder onderzoek. “Hij is een aantal weken met de audio’s aan de slag gegaan. Daarna gaf de leerkracht aan dat ze echt een ander kind zag. Hij zat weer lekker in zijn vel en het onderzoek bleek uiteindelijk niet nodig.” Daarmee wil Dominiek niet zeggen dat professionele zorg nooit nodig is. “Als hulp nodig is, dan is die nodig. Maar we hoeven niet meteen alle toeters en bellen uit de kast te halen of alles een label te geven. Je kunt eerst kijken wat een kind zelf kan. Als daarna meer ondersteuning nodig blijkt te zijn, kun je altijd verder.” Juist met het oog op de druk op de zorg ziet zij daar kansen. “We moeten met minder mensen steeds meer zorg leveren. Dan hebben we ook oplossingen nodig die niet continu extra mankracht vragen. ‘’
E-health voorkomt onnodig wachten
Die visie sluit aan bij wat Dominiek waardeert aan Evie. Zelf verwijst ze onder andere naar openbare bronnen over thema’s zoals ADHD, mindfulness en ontspanning. “Wat ik goed vind aan Evie is dat mensen zelf aan de slag kunnen. Je bent niet volledig afhankelijk van wanneer je bij een praktijkondersteuner of psycholoog terecht kunt. Het is zonde als mensen wekenlang alleen maar wachten, terwijl er betrouwbare plekken zijn waar ze alvast informatie kunnen vinden, tips krijgen of zelf iets kunnen oefenen.”
Juist die betrouwbaarheid vindt ze belangrijk. “Er is ontzettend veel informatie op internet. Daarom heb je plekken nodig waarvan je weet dat de informatie gescreend is en waar je betrouwbare informatie vindt over zowel de mentale gezondheid van kinderen als die van jezelf.”
Breinbaas Academy als bron binnen Evie
Breinbaas Academy is als bron te vinden binnen Evie. Zo kunnen professionals, ouders en kinderen vanuit Evie kennismaken met de laagdrempelige oefeningen van Breinbaas. Het sluit aan bij het uitgangspunt om mensen betrouwbare ondersteuning te bieden waarmee zij zelf een eerste stap kunnen zetten. Voor kinderen betekent dit dat zij op een toegankelijke manier kunnen oefenen met bijvoorbeeld spanning, angst en zelfvertrouwen en kunnen leren hoe ze hun brein tot rust brengen.